مقتول و جانى مىباشد بنابراين ديه‌اى كه به اصل شرع ثابت است تنها در همان دو موردى است كه مرحوم منصف بيان فرمود . مثال خطاء محض و شبيه به عمد سپس در مقام مثال خطاء محض مصنّف ( ره ) مىفرمايد : خطاء محض مثل اينكه انسان به حيوانى تيرى رها كرده ولى به آن نخورده و به انسانى اصابت نمايد يا انسان معيّن و منظورى را هدف قرار داده امّا تيرش به غير او بخورد . شارح ( ره ) مىفرماين : و مرجع اين قسم از خطاء به اين است كه قاتل قصد قتل انسان يا شخص معيّن را نداشته باشد البته وقتى گفتيم قصد قتل انسان را ندارد لازمه‌اش اين است كه فرد انسان را نيز قصد و اراده ندارد چه آنكه عدم قصد كلّى ملازم با عدم قصد جزئى و فرد است چنانچه در علم ميزان گفته‌اند سالبه جزئى لازمه سالبه كلّى است . و بهرتقدير مناط و ملاك خطاء محض به اين است كه قاتل اساسا قصدش كشتن انسان نبوده و بحسب اتّفاق چنين حادثه‌اى رخ داد . و سپس در توضيح و شرح خطاء شبيه بعمد كه مرحوم منصف مثال برايش آورده مىفرماين : و امّا دوّم كه خطاء شبيه بعمد يا عمد شبيه بخطاء باشد ملاكش آن است كه قاتل انسان يا شخص را قصد نموده امّا با آلت و وسيله‌اى كه غالبا منجر بقتل مضروب نميشود و نيز قصد مزبور عدوانا و ظلما نباشد مثل اينكه شخصى را به قصد تأديب به نحوى مومرد ضرب و زدن قرار دهد